--- title: Vakvernieuwing maatschappijleer / NEO description: De vakvernieuwing maatschappijleer komt eraan. Ontdek hoe het vernieuwde examenprogramma maatschappijleer inspeelt op burgerschap, actualiteit, diversiteit en gelijke doelen vmbo–vwo. image: https://uitgeverijneo.nl/hubfs/Vakvernieuwing-02.png --- [Ga naar inhoud](https://uitgeverijneo.nl/vakvernieuwing-maatschappijleer#main-content) [![HELPCENTRUM](https://hubspot-no-cache-eu1-prod.s3.amazonaws.com/cta/default/47927199/interactive-219123781871.png)](https://uitgeverijneo.nl/hs/cta/wi/redirect?encryptedPayload=AVxigLIZafGgyNud7nKLbqmdVlFOgGv24HY4jLgGqxPOAN40POz63QYFIiE%2F28v%2Bc2X2ysCPngjlmve3yzPs3wZkLePKjQaouiBS9lVj6XaXFth8B4c5mJAMigOwXOJ0ueAafcvMxAsnwt9onQ1ICsnpPYACMYvFyzvx9siZ6IqZY9sc3Q%2FodvgWT6cKx9mVeaITw1fkGF1r&webInteractiveContentId=219123781871&portalId=47927199) [![BESTELFORMULIER](https://hubspot-no-cache-eu1-prod.s3.amazonaws.com/cta/default/47927199/interactive-219065244917.png)](https://uitgeverijneo.nl/hs/cta/wi/redirect?encryptedPayload=AVxigLJrGvKkulsv7QTWQjh1s%2BaMIrd2q7BOJf2CaygmGA7bRLlZnFipY6t7gO7oKHTB4HhdndlJ7g51%2FnlOE7w%2BAD1cozfXwQb%2FkI8jTELtSKSK6g37BEUq6B0D5uOx7j11Mua9%2BmKvK5wahr%2FaQcJPviT9bpgLvZYcX9goTdrr4Bdkm6YdoPv5sGGbjjMx%2Fjn6rAko1Kth1MyrG%2FY%3D&webInteractiveContentId=219065244917&portalId=47927199) [![Uitgeverij NEO](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/logo.svg "Uitgeverij NEO")](https://uitgeverijneo.nl/) - Lesmateriaal - [Burgerschap](https://uitgeverijneo.nl/burgerschap) - [Maatschappijleer](https://uitgeverijneo.nl/maatschappijleer) - [Maatschappijkunde](https://uitgeverijneo.nl/maatschappijkunde) - [Beroepsgericht onderwijs](https://uitgeverijneo.nl/beroepsgericht-onderwijs) - [Catalogus](https://uitgeverijneo.nl/producten) - Methodes - [Methode M](https://uitgeverijneo.nl/methode-m) - [Studio BX](https://uitgeverijneo.nl/studio-bx) - [Burgerschapskaarten](https://uitgeverijneo.nl/burgerschapskaarten) - [NEO/mbo](https://uitgeverijneo.nl/neombo) - [NEO/ISK](https://uitgeverijneo.nl/neoisk) - Informatie - [Bestelinformatie](https://uitgeverijneo.nl/bestelinformatie) - [Tarieven](https://uitgeverijneo.nl/tarieven) - [Verwerkersovereenkomst](https://uitgeverijneo.nl/verwerkersovereenkomst) - [Koppelingen](https://uitgeverijneo.nl/koppelingen) - Over NEO - [Reviews](https://uitgeverijneo.nl/reviews) - [Team](https://uitgeverijneo.nl/team) - [Missie](https://uitgeverijneo.nl/missie) - [Vacatures](https://uitgeverijneo.nl/vacatures) - [Stages](https://uitgeverijneo.nl/stages) - [Blog](https://uitgeverijneo.nl/blog) - [Contact](https://uitgeverijneo.nl/contact) - Lesmateriaal - [Burgerschap](https://uitgeverijneo.nl/burgerschap) - [Maatschappijleer](https://uitgeverijneo.nl/maatschappijleer) - [Maatschappijkunde](https://uitgeverijneo.nl/maatschappijkunde) - [Beroepsgericht onderwijs](https://uitgeverijneo.nl/beroepsgericht-onderwijs) - [Catalogus](https://uitgeverijneo.nl/producten) - Methodes - [Methode M](https://uitgeverijneo.nl/methode-m) - [Studio BX](https://uitgeverijneo.nl/studio-bx) - [Burgerschapskaarten](https://uitgeverijneo.nl/burgerschapskaarten) - [NEO/mbo](https://uitgeverijneo.nl/neombo) - [NEO/ISK](https://uitgeverijneo.nl/neoisk) - Informatie - [Bestelinformatie](https://uitgeverijneo.nl/bestelinformatie) - [Tarieven](https://uitgeverijneo.nl/tarieven) - [Verwerkersovereenkomst](https://uitgeverijneo.nl/verwerkersovereenkomst) - [Koppelingen](https://uitgeverijneo.nl/koppelingen) - Over NEO - [Reviews](https://uitgeverijneo.nl/reviews) - [Team](https://uitgeverijneo.nl/team) - [Missie](https://uitgeverijneo.nl/missie) - [Vacatures](https://uitgeverijneo.nl/vacatures) - [Stages](https://uitgeverijneo.nl/stages) - [Blog](https://uitgeverijneo.nl/blog) - [Contact](https://uitgeverijneo.nl/contact) [![HELPCENTRUM](https://hubspot-no-cache-eu1-prod.s3.amazonaws.com/cta/default/47927199/interactive-219123781871.png)](https://uitgeverijneo.nl/hs/cta/wi/redirect?encryptedPayload=AVxigLIZafGgyNud7nKLbqmdVlFOgGv24HY4jLgGqxPOAN40POz63QYFIiE%2F28v%2Bc2X2ysCPngjlmve3yzPs3wZkLePKjQaouiBS9lVj6XaXFth8B4c5mJAMigOwXOJ0ueAafcvMxAsnwt9onQ1ICsnpPYACMYvFyzvx9siZ6IqZY9sc3Q%2FodvgWT6cKx9mVeaITw1fkGF1r&webInteractiveContentId=219123781871&portalId=47927199) [![BESTELFORMULIER](https://hubspot-no-cache-eu1-prod.s3.amazonaws.com/cta/default/47927199/interactive-219065244917.png)](https://uitgeverijneo.nl/hs/cta/wi/redirect?encryptedPayload=AVxigLJrGvKkulsv7QTWQjh1s%2BaMIrd2q7BOJf2CaygmGA7bRLlZnFipY6t7gO7oKHTB4HhdndlJ7g51%2FnlOE7w%2BAD1cozfXwQb%2FkI8jTELtSKSK6g37BEUq6B0D5uOx7j11Mua9%2BmKvK5wahr%2FaQcJPviT9bpgLvZYcX9goTdrr4Bdkm6YdoPv5sGGbjjMx%2Fjn6rAko1Kth1MyrG%2FY%3D&webInteractiveContentId=219065244917&portalId=47927199) *Vanaf schooljaar 2029-2030!* # **De vakvernieuwing maatschappijleer komt eraan!** Vanaf schooljaar 2029-2030 veranderen de eindtermen voor het vak maatschappijleer. De huidige examenprogramma’s zijn opgesteld in de jaren ’90 en daarmee grotendeels verouderd. Met een samenleving die sindsdien flink is veranderd, is er behoefte aan een nieuw programma dat beter aansluit op de maatschappij van vandaag `` [Meer over Methode M en Maatschappijleer](https://uitgeverijneo.nl/methode-m) [Denk met ons mee over de vakvernieuwing](https://uitgeverijneo.nl/vakvernieuwing-maatschappijleer#blijf_op_de_hoogte) ![NEO Docent afbeelding](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/NEO%20Docent%20afbeelding.jpg "NEO Docent afbeelding") #### **![Flames](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/Flames.svg)  Wat gaat er veranderen?** Het aantal eindtermen wordt uitgebreid. Er worden dezelfde onderwijsdoelen gehanteerd voor vmbo tot en met vwo. Maatschappelijke vraagstukken staan centraal en democratisch burgerschap krijgt een duidelijke plaats. Dit alles is beter afgestemd op de leefwereld van onze leerlingen, precies waar Methode M al jaren voor staat. ### Vernieuwde eindtermen De eindtermen zijn uitgebreider uitgewerkt. Er is extra ruimte voor burgerschap en digitale geletterdheid. ### Actualiteit  Er is meer aandacht voor maatschappelijke vraagstukken. Daarmee ontstaat er veel ruimte voor actualiteit. ### Actief aan de slag Naast kennis is het belangrijk dat leerlingen ook burgerschapsvaardigheden beheersen. ### Gelijke eindtermen  Van vmbo-basis tot vwo hebben leerlingen dezelfde eindtermen. Er is differentiatie in de uitwerking. ![Yellow arrow right](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/Yellow%20arrow%20right.svg "Yellow arrow right") #### **Wat gebeurt er nu?** De vakvernieuwing van maatschappijleer is geen plan voor de verre toekomst. Het is nu al in volle gang. [Het concept examenprogramma is in oktober 2024 opgeleverd.](https://uitgeverijneo.nl/blog/dit-is-het-nieuwe-examenprogramma-voor-maatschappijleer) Op dit moment zitten we in de fase waarin de conceptprogramma’s in de praktijk worden getest. Benieuwd wanneer jij ermee aan de slag kunt? Bekijk hieronder de tijdlijn: ![hands](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/hands.svg "hands") ## Tijdlijn vakvernieuwing maatschappijleer *De tijdlijn is naar verwachting.*     ![Bouncy arrow (1)](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/Bouncy%20arrow%20(1).gif?width=70&height=70&name=Bouncy%20arrow%20(1).gif) We zijn hier     2022 - 2024   #### Nieuwe eindtermen De vakvernieuwingscommissie ontwikkelt een conceptexamenprogramma met nieuwe eindtermen. 2025 - 2026   #### Testen in de klas Pilotscholen testen het conceptexamenprogramma in de klas, samen met SLO en Cito. 2026 - 2027   ### Gericht beproeven en bijstellen Op basis van ervaringen uit de klas wordt het conceptexamenprogramma bijgesteld. Zeven pilotscholen testen gericht nieuwe onderdelen en SLO ontwikkelt een handreiking voor docenten. 2027 - 2029   #### Methode M klaar voor gebruik Methode M sluit volledig aan op het nieuwe examenprogramma en is klaar voor gebruik in de klas. 2029 - 2030   #### Start nieuw examenprogramma De nieuwe examenprogramma’s gaan van start in leerjaar 3 van het vmbo en leerjaar 4 van havo en vwo. #### 2022 - 2024 ### Nieuwe eindtermen De vakvernieuwingscommissie ontwikkelt het nieuwe concept-examenprogramma. #### 2025 - 2026 ### "Fase van beproeven" Pilotscholen testen het nieuwe programma in de klas, samen met SLO en Cito. #### 2026 - 2027 ### Evaluatie en bijstellen Naar aanleiding van de fase van beproeven wordt het conceptprogramma bijgesteld. #### 2028 - 2029 ### Start nieuwe programma De nieuwe examenprogramma’s gaan van start in leerjaar 3 van het vmbo en leerjaar 4 van havo/vwo. #### Het laatste nieuws over de vakvernieuwing ## [![Het nieuwe examenprogramma lijkt ingewikkeld. Maar dat valt mee.](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/blog%20afbeelding%20metro%20%281%29.png?width=960&height=540&name=blog%20afbeelding%20metro%20%281%29.png) Het nieuwe examenprogramma lijkt ingewikkeld. Maar dat valt mee.](https://uitgeverijneo.nl/blog/vakvernieuwing-nieuwe-examenprogramma) ## [![De eerste conceptlessen voor de vakvernieuwing staan online!](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/Blogafbeelding%20Methode%20M%20en%20NEO.png?width=960&height=540&name=Blogafbeelding%20Methode%20M%20en%20NEO.png) De eerste conceptlessen voor de vakvernieuwing staan online!](https://uitgeverijneo.nl/blog/vakvernieuwing-conceptlessen-online) ## [![Maatschappijleer afsluiten met een centraal examen?](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/Blog%20post%20templates-16.jpg?width=960&height=540&name=Blog%20post%20templates-16.jpg) Maatschappijleer afsluiten met een centraal examen?](https://uitgeverijneo.nl/blog/maatschappijleer-afsluiten-met-een-centraal-examen) #### Download deze praktische werkvormen voor jouw les ##### [![Methode M Visgraatdiagram](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/Methode%20M%20Visgraatdiagram.jpg?width=594&height=841&name=Methode%20M%20Visgraatdiagram.jpg)   Visgraatdiagram](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/files/Visgraatdiagram.pdf) #### **Methode M zit bovenop de vakvernieuwing** Vanaf het begin zijn wij betrokken bij de vakvernieuwing. In diverse klankbordgroepen, binnen het netwerk, maar ook met ons pleidooi om de maatschappelijke ladder te schrappen. Met succes: de maatschappelijke ladder staat niet meer in het nieuwe programma. [Lees: "Gooi de maatschappelijke ladder eruit"](https://over.methodem.nl/blog/gooi-de-maatschappelijke-ladder-eruit~2498) [![Cover M&P2-1](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/Cover%20M%26P2-1.png?width=2000&height=1125&name=Cover%20M%26P2-1.png "Cover M&P2-1")](https://over.methodem.nl/blog/gooi-de-maatschappelijke-ladder-eruit~2498) ## Evolutie van het Maatschappijleer Curriculum #### 1990's ### Curriculum vastgesteld De basis van het huidige maatschappijleerprogramma werd gelegd, met focus op burgerschap en sociale structuren. #### 2010 ### Digitale revolutie De opkomst van sociale media en digitale transformatie veranderde hoe samenlevingen functioneren, wat leidde tot hiaten in het curriculum. #### 2020 ### Sociale uitdagingen De wereldwijde pandemie, klimaatcrisis en polarisatie benadrukten de noodzaak van vernieuwd sociaal onderwijs. #### 2025 ### Curriculum ontwikkeling Een nieuw kader en nieuwe leerdoelen zijn ontwikkeld om in te spelen op moderne maatschappelijke uitdagingen en vaardigheden. ![Yellow arrow right](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/Yellow%20arrow%20right.svg "Yellow arrow right") #### **Hét moment om over te stappen** Zoals je hebt gelezen krijgt actualiteit een belangrijke rol in het nieuwe programma. Al sinds 2019 zijn wij de enige lesmethode voor maatschappijleer die altijd actueel is. Dit programma voelt voor ons dan ook al vertrouwd aan. Wil je meedenken bij de ontwikkeling van de lesmethode? Ben je nog niet overgestapt? Dan is dit hét moment om over te stappen. Laat het ons tijdig weten en we ondersteunen je bij de overstap en de introductie van het nieuwe programma. [Blijf op de hoogte - of denk met ons mee!](https://uitgeverijneo.nl/vakvernieuwing-maatschappijleer#blijf_op_de_hoogte) ![beeld-bij-beroepsgericht](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/Beelden%202025/beeld-bij-beroepsgericht.jpg?width=600&height=401&name=beeld-bij-beroepsgericht.jpg "beeld-bij-beroepsgericht") ![Gijs Abrahams-1](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/Gijs%20Abrahams-1.png?width=720&height=484&name=Gijs%20Abrahams-1.png "Gijs Abrahams-1") #### **Nieuw: ook voor havo en vwo** Methode M was al favoriet in het vmbo. Onder leiding van Gijs Abrahams (docent, oprichter Even Centraal, ex-NVLM) komt er nu ook een volwaardige havo/vwo-editie van Methode M voor maatschappijleer.  [Bekijk alvast Methode M voor maatschappijleer vmbo](https://www.methodem.nl/index?utm_source=neowebsite&utm_medium=vakvernieuwinglandingpage&utm_campaign=vakvernieuwing) ![Flames](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/Flames.svg "Flames") ![Rocket](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/Rocket.svg "Rocket") ## **Blijf op de hoogte** #### Meld je aan voor onze nieuwsbrief over de vakvernieuwing! ![Asset 1](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/Asset%201.svg "Asset 1") ### Uitgeverij NEO *onderdeel van NEO Learning Solutions B.V.* Kapitein Hatterasstraat 23A 5015 BB Tilburg [Privacybeleid](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/files/privacybeleid.pdf) [Algemene voorwaarden](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/files/algemene-voorwaarden.pdf) [Helpcentrum](https://help.uitgeverijneo.nl/) [![Logo Edu-V](https://uitgeverijneo.nl/hs-fs/hubfs/logo-Edu-V.png?width=1600&height=491&name=logo-Edu-V.png)](https://www.edu-v.org/keurmerkregister/organisatie/719/uitgeverij-neo/) [![Logo MEVW](https://uitgeverijneo.nl/hubfs/logo_mevw-1.svg)](https://www.mevw.nl/) © 2026 All rechten voorbehouden. ```json { "@context" : "https://schema.org", "@id" : "https://uitgeverijneo.nl/#organization", "@type" : "Organization", "logo" : { "@type" : "ImageObject", "url" : "https://47927199.fs1.hubspotusercontent-eu1.net/hubfs/47927199/logo.svg" }, "name" : "Uitgeverij NEO", "url" : "https://uitgeverijneo.nl" } ``` ```json { "@context" : "https://schema.org", "@id" : "https://uitgeverijneo.nl/#website", "@type" : "WebSite", "name" : "Uitgeverij NEO", "publisher" : { "@id" : "https://uitgeverijneo.nl/#organization" }, "url" : "https://uitgeverijneo.nl" } ```