Actualiteitsles: Week van de Rechtsstaat

*Deze les kan ook worden ingezet voor NEO/mbo

Iedere maand verschijnt er op Methode M een gratis actualiteitsles over een onderwerp dat op dat moment speelt. Zo haal je de actualiteit eenvoudig de klas in en laat je leerlingen nadenken over onderwerpen die ook in hun eigen leven terugkomen. Deze keer staat de Week van de Rechtsstaat centraal.

De rechtsstaat klinkt voor jouw leerlingen misschien als een onderwerp voor dikke wetboeken en deftige rechtszalen. Maar stiekem hebben zij er vaker mee te maken dan ze denken! Want wie bepaalt eigenlijk de regels op school? Mag je zomaar straf krijgen als je te laat bent? En wat kun je doen als je het totaal niet eens bent met een beslissing?

In deze gratis actualiteitsles brengen we de rechtsstaat lekker dichtbij. Met situaties die leerlingen herkennen, vragen die aanzetten tot nadenken en een extra opdracht waarin ze hun eigen schoolregels onder de loep nemen.

Hoe leg je uit wat een rechtsstaat is zonder te blijven hangen in droge theorie?

Heel simpel: je begint bij de belevingswereld van je leerlingen! Vanuit herkenbare situaties werken zij stap voor stap toe naar de vier kenmerken van een rechtsstaat. Onderweg maken ze kennis met strafrecht, civiel recht en bestuursrecht. Ook ontdekken ze wat rechtspraak precies is en waarom een onafhankelijke rechter zo belangrijk is.

Zo blijft de rechtsstaat niet iets abstracts uit een lesboek, maar wordt het een onderwerp waarover leerlingen kunnen meepraten. En waarschijnlijk ook flink wat vragen over hebben. Precies de bedoeling!

Dit gaan jouw leerlingen doen

Tijdens de les:

• Ontdekken ze wat een rechtsstaat is en welke vier kenmerken daarbij horen
• Maken ze kennis met strafrecht, civiel recht en bestuursrecht
• onderzoeken ze wat rechtspraak inhoudt en welke rol een rechter heeft
• Bespreken ze wanneer jongeren zelf met recht te maken kunnen krijgen.

Methode M × de Rechtspraak

Voor deze actualiteitsles staken Methode M en de Rechtspraak de koppen bij elkaar. De Rechtspraak bracht de kennis uit de praktijk mee. Wij vertaalden die naar duidelijke uitleg, herkenbare voorbeelden en opdrachten waarmee leerlingen zelf op onderzoek uitgaan.

Het resultaat? Een actuele les waarmee je niet alleen vertelt hoe de rechtsstaat werkt, maar leerlingen vooral laat ontdekken wat recht en rechtspraak met hún leven te maken hebben.

Extra opdracht: jouw rechten op school

Tijd om de theorie aan het werk te zetten!

In de extra opdracht Jouw rechten op school kiezen leerlingen in tweetallen een schoolregel die hen bezighoudt. Denk aan regels over telefoons, kleding, te laat komen, toetsen of het gebruik van AI.

Vervolgens zoeken ze uit:

• Wie de regel heeft bedacht
• Wie de regel uitvoert en controleert
• Wat er gebeurt als iemand zich er niet aan houdt
• Waar leerlingen terechtkunnen als ze het niet eens zijn met de regel.

Daarna vergelijken ze hun schoolregel met de kenmerken van een rechtsstaat. Is de regel duidelijk? Geldt hij voor iedereen? Kun je bezwaar maken? En is hij eigenlijk wel eerlijk?

Tot slot presenteren de leerlingen hun oordeel aan de klas. Grote kans dat dit genoeg gespreksstof oplevert!

Benieuwd?